plaatsen
rotterdam
schiedams

Het Hart van Rotterdam
De stad met een hartprobleem.

Op een kaart uit 1340 is het dorpje te zien dat ontstond langs de Rotte die uitmonde in de maas. In de middeleeuwen vormde aan de Rotte de nederzetting Rotta. Door overstromingen van de Rotte in de twaalfde eeuw werd het gebied echter onbewoonbaar. In 1270 werd bij de monding van de Rotte een 400 meter lange dam in de rivier gelegd, om het Maaswater buiten te houden. Het Rottewater kon via sluizen in de dam vrij uitstromen. De dam die vrijwel onmiddellijk werd bebouwd, vormt de oorsprong van Rotterdam. Na verloop van tijd werd deze dam de Hoogstraat genoemd.

kaart anno 1340 kaart anno 1694

Kaart anno 1340 en kaart anno 1694

De stad ontwikkelde zich binnen een driehoekige ruimte tussen Coolsingel, Goudsesingel en de Nieuwe Maas, een oppervlakte die niet meer bedroeg dan 140 hectare. Eind 17de eeuw woonde er 50.000 mensen, een overbevolkte stad. Pas na 1825 zou Rotterdam zich buiten deze grenzen gaan uitbreiden.
In 1871 werd de Binnenrotte (de Rotte binnen de Stadsdriehoek van Rotterdam) gedempt voor de aanleg van een spoorviaduct.
Het centrum van Rotterdam kreegt steeds meer allure. De stadswallen waren al afgebroken, maar de singels die eveneens deel uitmaken van vroegere verdedigingswerken, lagen er nog. Deze werden nu grotendeels gedempt om meer ruimte te maken, onder meer voor het sterk toegenomen verkeer. Havenbaronnen en de gemeente investeerden in prestigieuze gebouwen.

binnenrotte dempen binnenrotte

Binnenrotte in de 19de eeuw en het dempen van de Binnenrotte


de Steiger 1908 Steiger t Hang

De Steiger in 1908, en de Steiger hoek 't Hang 1908


hart van rotterdam

Het hart van Rotterdam, begin 20ste eeuw


Onlangs teruggevonden filmpje over Rotterdam in de jaren 1920-30

In de tweede wereldoorlog bombardeerde de Duitse bezetter Rotterdam, slechts twintig minuten in de middag van 14de mei 1940: maar met een vernietigende uitwerking. Ook door de brand die in het hart van Rotterdam ontstond, werden meer dan 24.000 woningen in de as gelegd. Officieel vonden ongeveer 800 mensen de dood en 80.000 Rotterdammers werden dakloos. Er was weinig over van het historische hart.
Waarschijnlijk zijn er veel meer dan 800 mensen omgekomen: lees het oogverslag van Herman Romer, "Donderslag bij heldere hemel".
De Rotterdamse NSB'er Jan Koelinga maakte daags na het bombardement een vier minuten durende film van de verwoestingen:



Na de oorlog begint de wederopbouw. In een drang naar vernieuwing en modernisering worden veel beschadigde gebouwen niet hersteld, maar gesloopt. Uiteindelijk is er weinig terug te vinden van het oorspronkelijke hart. Maar Rotterdam is een werkmansstad, althans dat is het imago. "Niet lullen maar poetsen". In beginsel trots op wat er weer is neergezet na de wederopbouw, en niet al te veel terugkijken en terugverlangen naar het oude. Of toch?

Er is een initiatief om de Rotte weer door het hart te laten stromen. Lees daarvoor een artikel van RTV Rijnmond. Dat kan nu, omdat het spoor over de Binnenrotte in 1993 is gesloopt en er een tochtig gat is ontstaan.
Belangrijk vind ik wel om de markt van de Binnenrotte goed in te passen in een nieuw plan. In de tijd dat ik in Rotterdam woonde was ik wekelijks terug te vinden op deze mart onder het viaduct: meuk, maar ook groente/fruit en aansluitend de boekenmarkt. Gezellig en het heeft een warme plek in mijn hart.

rommelmarkt