delta blues
geschiedenis
Dockery
bouwstenen
1ste opnames
blind willy
vaudeville
vier vrouwen

Geschiedenis van de Delta Blues

De Mississippi Delta is mogelijk de bakermat van de blues. Deze nieuwe muziekvorm komt op rond 1900. Maar de geschiedenis van de blues is ouder en gaat terug naar de westkust van Afrika. Daar werden talloze mannen, vrouwen en kinderen gevangen genomen en door slavenhandelaars verscheept over de Atlantische Oceaan: voor gedwongen werk, onder meer op de zuidelijke plantages van Amerika.

"I have the Blues" verwijst naar melancholie en rouwen. Deze uitdrukking is afkomstig uit de zeilscheepvaart. Als een schip tijdens de reis zijn kapitein of een andere officier verloor, voer het voor de rest van de reis met een blauwe vlag en werd een blauwe band rond het hele schip geschilderd alvorens de thuishaven binnen te lopen. Je kunt je voorstellen dat alle slaven rouwend binnenvoeren in de Amerikaanse havens: onderweg stierven er velen. Slaven waren alles kwijt, hun geboortegrond, hun bezittingen, hun vrijheid. Wat ze wčl meenamen - uit de vele Afrikaanse landen - waren de overleveringen, hun liederen en muziek.

Te midden van het harde werk, onderdrukking, en mishandeling vonden de slaven een tijdelijke ontsnapping in muziek en konden hun hoop en wanhoop (stiekem) daarin kwijt. De muzikale tradities van talrijke Afrikaanse culturen mengden zich bij de slaven die naast elkaar werkten in de hete plantages van het zuiden. "Field hollers" (zingen / schreeuwen tijdens het werken op het veld) en "work songs" waren een traditioneel middel van uiting en communicatie die vaak niet werden toegestaan door de plantage-toezichthouders. Klik hier om een "holler" te horen (Driving Levee).
Met weinig middelen maakten de slaven hun muziek: een paar instrumenten, hun eigen stemmen, klappen / drummen / hamboning. Hun oorspronkelijke methoden van het maken van muziek werden belangrijke elementen in de ruwe (plattelands) Delta Blues-stijl.

Toen slaven — en vervolgens vrijgelaten slaven — meer geďntegreerd raakten in de Amerikaanse cultuur, werd de kerk een vast onderdeel van hun zondagen. Terwijl de witte kerkgangers formele hymnen en psalmen zongen, brachten de zwarte zuiderlingen hun meer gepassioneerde zang, het klappen en stampen, en de "call-and-response" wijze van zingen in hun eigen kerken. Rond 1870 werd deze kerkelijke stijl de "Negro Spiritual" genoemd. Deze spirituals had een grote invloed op de evolutie van de blues.

In 1903 hoorde bandleider W.C. Handy — de zelfbenoemde "vader van the Blues" — voor het eerst de blues op een treinplatform in Tutwiler, Mississippi: een ongewoon gitaar-slide-geluid van een passerende reiziger. Handy's compositie "Memphis Blues", gepubliceerd in 1912, was de eerste blues-titel in een nummer. Handy's  promotie van deze nieuwe stijl hielp de blues om als een levensvatbare muzikale vorm aanvaard te worden door de witte mens en werd zo buiten de zwarte volkscultuur en in de mainstream gelanceerd.
Lees ook over de Dockery Plantage, waar mogelijk de Delta Blues zich ontwikkelde.

Stoffige "juke joints" (muziekhalletjes) waren de belangrijkste podia voor de vroege blues-muzikanten. Deze halletjes waren vaak de enige lokale bron van vermaak voor zwarte mensen. Blues-muzikanten reisden ook als onderdeel van de Vaudeville of Medicine Shows en het enthousiasme voor de blues verspreidde zich over het zuiden bij een groot publiek.
De twee belangrijke namen bij het verspreiden van het Vaudeville-genre van de Blues zijn Ma Rainey en Bessie Smith (vanaf 1923).

Belangrijke invloeden op het leven van deze, vaak rondtrekkende muzikanten, waren de diepe armoede waarin ze geboren zijn, het gokken, de tijdelijke ontsnapping via Moonshine Whiskey en andere alcoholsubstituten zoals Canned Heat (spiritus) en Jake (een wettelijk beschikbaar "tonic" met een hoog alcoholgehalte), en het altijd aanwezige risico van aanranding of overval. De muzikanten werkten in de juke joints, houseparty's en werkkampen in een periode van de drooglegging (landelijk alcoholverbod) en daar waren ze vaak gedwongen om aliassen en/of bijnamen te nemen om het risico van geweld door jaloerse echtgenoten of partners te ontlopen en om de arm-van-de-wet te omzeilen. Vaak reizen de muzikanten in kleine groepen om zich beter te beschermen. Zelfs de meer gevestigde muzikant die het had gemaakt in legale theaters konden niet ontsnappen aan pesterijen en discriminatie. De – bijna uitsluitend witte - theatereigenaars in het Zuiden hadden zich verenigd in een organisatie die bekend stond als TOBA (Theatre Owners Booking Association), maar dit werd door artiesten ironisch genoemd “Tough On Black Artists” (hard voor zwarte artiesten)!

De Mississippi Delta was vruchtbare voedingsbodem voor de wortels van de blues. Met zijn geschiedenis van slavernij, rassen onderdrukking, de Ku Klux Klan, en Jim Crow-wetten, plus de brandende hitte, analfabetisme en armoede, was de Delta een wrede plaats voor de zwarte mensen. De blues legde hun beleving vast, beter dan  andere vormen van expressie.

De songs en muziek van de vroege Delta Blues zijn mondeling en schriftelijk doorgegeven en later vastgelegd in veldopnames gemaakt door reizende ethno-musicologen, zoals door vader en zoon John en Alan Lomax in de vroege jaren '40. De vroegste blues veldopnames werden gemaakt in de jaren 1920, maar zeer weinig opnames vonden plaats in het Mississippi Delta-gebied. Delta Blues-muzikanten zoals Charley Patton en Skip James gingen naar noordelijke steden voor opnamesessies en keerden terug naar hun huizen in de Delta om te blijven spelen in lokale muziektentjes.

Delta bluesartiesten in de jaren 1920 en '30, als Charley Patton, Son House en Robert Johnson, beďnvloedden de volgende generatie van Mississippi Blues groten zoals Muddy Waters, die de muziek meenamen naar het noorden van Amerika. Hij en andere zwarte mensen sloten zich in de jaren ' 40 en ' 50 aan bij de massale uittocht, weg van het landelijke zuiden. Het akoestische geluid van de Delta blues werd versterkt en geëlektrificeerd in Memphis en Chicago, en aangepast aan de smaak van de nieuw stedelijke zwarte bevolking. Met de groei van de opname-industrie overschaduwde Chicago uiteindelijk de Delta als het centrum van de blues.

Het Delta-gebied heeft het grootste aantal belangrijke en invloedrijke blues-artiesten opgeleverd en, hoewel het nooit een belangrijk centrum van de muziekbusiness is geworden, is het nog steeds het emotionele hart van de blues.


Bronnen onder meer: 
- Public Broadcasting Service, Delta History
- The Blues Trail